شرایط ویزای همراه هلند

بیشتر کسانی که درباره ویزای همراه با من صحبت می‌کنند، یک نگرانی مشترک دارند: «اگر من بروم، خانواده‌ام چقدر باید منتظر بمانند؟» گاهی یکی از زوج‌ها قرارداد کاری گرفته و دیگری هنوز در تهران است. گاهی هم هنوز کسی نرفته و می‌خواهند بدانند اصلاً رفتن جداگانه منطقی است یا نه.

جواب این سؤال با یک عدد ثابت داده نمی‌شود. چیزی که همیشه به متقاضیانم توضیح می‌دهم این است که در هلند «ویزای همراه» یک ویزای واحد نیست. اقامت همسر و فرزند به اقامت کسی گره خورده که در هلند است، و همین نوع اقامت تعیین می‌کند شرط درآمد چقدر سخت است، آیا آزمون زبان لازم است و آیا همسر بعد از رسیدن اجازه کار دارد یا نه.

اول بدانید مسیر شما کدام است

در قانون هلند به کسی که در هلند است و خانواده‌اش را می‌آورد «اسپانسر» (referent) می‌گویند. پیش از جمع کردن هر مدرکی، باید روشن کنید اسپانسر در کدام یکی از این وضعیت‌هاست.

این مقاله بیشتر درباره مسیر ملی هلند است، یعنی حالتی که اسپانسر تابعیت یکی از کشورهای اتحادیه اروپا را ندارد یا خودش شهروند هلند است. اگر اسپانسر شهروند کشور دیگری از اتحادیه اروپاست، قواعد متفاوت و معمولاً ساده‌تری اعمال می‌شود که باید جداگانه بررسی شود.

شرایط اسپانسر: سن، اقامت و درآمد

اسپانسر باید ۲۱ سال یا بیشتر داشته باشد و تابعیت هلند یا اجازه اقامت معتبر داشته باشد. همه اقامت‌ها اجازه آوردن خانواده نمی‌دهند؛ طبق IND دارندگان اقامت‌هایی مثل au pair، کار فصلی، Working Holiday، تبادل فرهنگی و تجربه کاری نمی‌توانند برای همسرشان اسپانسر شوند.

معیار درآمد در نیمه دوم ۲۰۲۶

IND درآمد را بر اساس حقوق ناخالص مشمول بیمه (SV-loon) می‌سنجد؛ یعنی همان مبلغی که مالیات بر دستمزد و حق بیمه بر اساس آن حساب می‌شود. این ارقام دو بار در سال به‌روز می‌شوند.

اگر جایی هنوز رقم حدود ۲ هزار یورو را می‌بینید، آن عدد مربوط به سال‌های گذشته است. پیش از ثبت درخواست همیشه رقم روز را در سایت IND چک کنید.

درآمد کافی کافی نیست؛ باید پایدار هم باشد

در پرونده‌هایی که بررسی کرده‌ام، مشکل معمولاً مبلغ حقوق نیست، بلکه پایداری آن است. طبق IND قرارداد کاری شما در روز درخواست باید دست‌کم ۱۲ ماه دیگر اعتبار داشته باشد. اگر قرارداد کوتاه‌تر است (بین ۶ تا ۱۲ ماه)، پرونده هنوز ممکن است پذیرفته شود، به شرطی که در ۱۲ ماه گذشته یا به‌صورت میانگین در سه سال گذشته درآمد کافی داشته باشید.

برای خوداشتغال‌ها قاعده سخت‌تر است: درآمد باید در زمان درخواست دست‌کم ۱۸ ماه وجود داشته باشد. کمک‌هزینه‌های رفاهی مثل bijstand (کمک معیشتی دولتی) درآمد مستقل حساب نمی‌شوند. اسپانسری که مستمری بازنشستگی دولتی (AOW) می‌گیرد یا به‌طور کامل و دائمی توان کار ندارد، از شرط درآمد معاف است.

برای دارنده اقامت مهاجر ماهر یا بلو کارت این بخش معمولاً دردسری ندارد، چون حد نصاب حقوق خود این اقامت‌ها بسیار بالاتر از معیار خانواده است و کارفرمای اسپانسر می‌تواند درخواست خانواده را هم‌زمان ثبت کند.

شرایط همسر یا شریک زندگی

همسر هم باید دست‌کم ۲۱ سال داشته باشد. اگر یکی از شما هنوز به این سن نرسیده، پیش از هر هزینه‌ای زمان‌بندی درخواست را با تاریخ تولد او هماهنگ کنید.

لازم نیست حتماً ازدواج رسمی کرده باشید. IND هم ازدواج و شراکت ثبت‌شده را می‌پذیرد و هم رابطه طولانی و انحصاری بدون ازدواج را. فرق در مدارک است: برای زوج ازدواج‌کرده سند ازدواج قانونی‌شده کفایت می‌کند، ولی زوج بدون ازدواج باید با مدارک دیگری مثل سابقه زندگی مشترک نشان دهد که رابطه واقعی و پایدار است. فرم‌ها هم جداست. اگر هنوز در مرحله تصمیم برای ثبت رابطه هستید، مطلب ازدواج در هلند را ببینید.

دو شرط دیگر معمولاً تا لحظه پر کردن فرم‌ها دیده نمی‌شوند. هر فرد بالای ۱۲ سال باید فرم اظهارنامه سوابق (antecedentenverklaring) را کامل پر کند و پنهان کردن سابقه، حتی سابقه کوچک، خودش می‌تواند دلیل رد شود. همچنین برای اتباع ایران، همسر معمولاً باید ظرف سه ماه پس از دریافت اقامت آزمایش سل (TB) بدهد.

آزمون ادغام خارج از کشور

آزمون ادغام خارج از کشور (basisexamen inburgering buitenland) معمولاً سخت‌ترین مرحله برای همسری است که هلندی نمی‌داند. همسر باید پیش از درخواست MVV آن را قبول شود و نتیجه‌اش یک سال اعتبار دارد.

این آزمون سه بخش دارد: صحبت کردن به زبان هلندی، درک مطلب و شناخت جامعه هلند. سطح زبان A1 است، یعنی مقدماتی. طبق netherlandsworldwide.nl هزینه آن ۱۵۰ یورو است که به DUO (سازمان اجرایی آموزش هلند) پرداخت می‌شود. در ایران، پس از ثبت‌نام و پرداخت در DUO، برای وقت آزمون باید به سفارت هلند در تهران ایمیل زد.

یک نکته را صادقانه بگویم: سطح A1 روی کاغذ ساده به نظر می‌رسد، اما برای کسی که از صفر شروع می‌کند، آماده شدن معمولاً چند ماه طول می‌کشد. اگر مسیر شما آزمون دارد، آمادگی را هم‌زمان با کارهای اسپانسر شروع کنید، نه بعد از آن.

چه کسانی معاف‌اند

طبق فرم رسمی IND، اعضای خانواده کسی که در هلند اقامت با هدف موقت دارد از این آزمون معاف‌اند؛ از جمله خانواده مهاجر ماهر، پژوهشگر، دارنده بلو کارت، خوداشتغال و دانشجو. افراد زیر ۱۸ سال، کسانی که به سن بازنشستگی رسیده‌اند و دارندگان برخی مدارک تحصیلی هلندی هم معاف‌اند. کسی که به دلیل مشکل جدی جسمی یا روانی نمی‌تواند در آزمون شرکت کند، می‌تواند با گواهی پزشکی درخواست معافیت بدهد، اما تصمیم با IND است.

فرزندان، فرزندان بزرگسال و والدین

فرزندان زیر ۱۸ سال را در صورتی که حضانت (gezag) با اسپانسر باشد و شرط درآمد برقرار باشد، می‌توان آورد. اگر والد دیگر در ایران می‌ماند، معمولاً رضایت او یا حکم حضانت لازم می‌شود و بهتر است این را زودتر روشن کنید.

برای فرزند ۱۸ تا ۲۵ ساله راه محدودی هست: فرزند باید پیش از مهاجرت با شما زندگی می‌کرده، خودش همسر یا خانواده جداگانه نداشته باشد و درآمد مستقل نداشته باشد. بالای ۲۵ سال فقط در صورت وابستگی شدید و استثنایی، مثلاً نیاز پزشکی جدی، امکان بررسی هست.

درباره والدین باید صریح باشم. از سال ۲۰۱۲ آوردن پدر و مادر به‌عنوان عضو خانواده در قانون هلند عملاً ممکن نیست، مگر در موارد بسیار استثنایی که بر پایه حقوق بشر اروپا بررسی می‌شوند. اگر برنامه خانوادگی شما بر آمدن والدین تکیه دارد، این را پیش از تصمیم به مهاجرت در نظر بگیرید.

مراحل درخواست و هزینه‌ها

ترتیب کار برای بیشتر خانواده‌های ایرانی این‌طور است:

۱. ثبت درخواست در IND. معمولاً اسپانسر درخواست ترکیبی اقامت و ورود (TEV) را در هلند ثبت می‌کند؛ آنلاین با DigiD یا پستی. اگر اسپانسر مهاجر ماهر است، کارفرمای شناخته‌شده می‌تواند این کار را انجام دهد. هزینه در ۲۰۲۶ برای هر بزرگسال ۲۵۴ یورو و برای هر فرزند زیر ۱۸ سال ۸۵ یورو است.

۲. تصمیم IND. مهلت قانونی ۹۰ روز است. پرونده کامل معمولاً سریع‌تر پیش می‌رود و پرونده‌ای که مدرکش ناقص است، با درخواست مدرک تکمیلی متوقف می‌شود.

۳. گرفتن برچسب MVV. پس از موافقت IND، همسر طبق netherlandsworldwide.nl سه ماه فرصت دارد برای گرفتن برچسب MVV اقدام کند. در ایران این کار از طریق سیستم وقت‌دهی آنلاین سفارت در تهران انجام می‌شود و صدور تا ۱۰ روز کاری طول می‌کشد.

۴. سفر و ثبت‌نام در هلند. پس از ورود، ثبت‌نام در شهرداری و گرفتن BSN، دریافت کارت اقامت و انجام آزمایش سل در صورت لزوم. مراحل اداری پس از رسیدن را در BSN، DigiD و بیمه سلامت در هلند نوشته‌ام.

وضعیت فعلی سفارت هلند در تهران

این بخش را هر بار پیش از اقدام دوباره چک کنید. طبق netherlandsworldwide.nl (صفحه پرسش‌های وضعیت ایران، به‌روزرسانی ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶)، سفارت هلند در تهران به‌صورت محدود کار می‌کند و VFS در تهران فعلاً درخواست جدید ویزای شینگن نمی‌پذیرد. در همان صفحه، وقت برای برچسب MVV و آزمون ادغام جزو خدمات محدود فعلی سفارت ذکر شده است. با این حال، وقت‌ها ممکن است کم و متغیر باشند. تا وقتی MVV در پاسپورت نیست، بلیت غیرقابل‌استرداد نخرید.

اجازه کار همسر و مدت اعتبار اقامت

اقامت همسر معمولاً تا تاریخ پایان اقامت اسپانسر اعتبار دارد. اگر اسپانسر شهروند هلند است یا اقامت دائم دارد، اقامت همسر تا پنج سال صادر می‌شود.

اجازه کار هم از همین منطق پیروی می‌کند. اگر اسپانسر شهروند هلند است، همسر بدون نیاز به مجوز کار آزادانه کار می‌کند. همسر دارنده اقامت مهاجر ماهر یا بلو کارت هم معمولاً همین آزادی را دارد. اما طبق IND همسر کسی که با اقامت تحصیلی در هلند است اجازه کار ندارد. این همان جایی است که برنامه مالی بسیاری از خانواده‌های دانشجو به هم می‌خورد، پس اگر اسپانسر دانشجوست، بودجه را بر اساس یک درآمد ببندید. برای دیدن فرصت‌های کاری همسر پس از رسیدن، کار در هلند را ببینید.

چند نکته که در پرونده‌های ایرانی زیاد می‌بینم

مدارک ایرانی قانونی‌سازی می‌خواهند. ایران عضو کنوانسیون آپوستیل نیست، پس سند ازدواج، شناسنامه و مدارک تولد فرزندان باید ترجمه رسمی و زنجیره قانونی‌سازی (legalisatie) را طی کنند. با توجه به کار محدود سفارت، پیش از برنامه‌ریزی بپرسید این خدمت در حال حاضر چطور ارائه می‌شود.

مسکن را دست‌کم نگیرید. IND برای اقامت همسر شرط جداگانه‌ای درباره متراژ خانه ندارد، اما خانواده برای ثبت‌نام در شهرداری به نشانی قانونی نیاز دارد و بسیاری از قراردادهای اجاره اتاقی اجازه ثبت‌نام یک خانواده را نمی‌دهند. این مشکل را در اجاره مسکن در هلند مفصل توضیح داده‌ام.

برنامه بلندمدت را از الان در نظر بگیرید. اقامت همسر وابسته به اسپانسر است و در صورت جدایی یا از دست رفتن اقامت اسپانسر، وضعیت همسر هم باید دوباره بررسی شود. مسیر رسیدن به اقامت مستقل، اقامت دائم و تابعیت هلند شرایط جداگانه‌ای دارد که بهتر است از ابتدا بشناسید. اگر هنوز نمی‌دانید کدام مسیر برای خود اسپانسر بهتر است، مقایسه راه‌های اقامت هلند را بخوانید.

سوالات متداول