ویزای شنگن

ویزای شنگن چیست و کدام کشورها را پوشش می‌دهد؟

ویزای شنگن (Schengen visa) یک ویزای کوتاه‌مدت مشترک است که کشورهای عضو توافق شنگن صادر می‌کنند. کسی که این ویزا را از یکی از کشورهای عضو بگیرد، می‌تواند در مدت اعتبار آن به بقیه کشورها هم سفر کند، چون میان اعضا کنترل مرزی داخلی وجود ندارد. شهروندان ایران برای ورود به این منطقه به ویزا نیاز دارند.

منطقه شنگن امروز ۲۹ کشور دارد: ۲۵ کشور عضو اتحادیه اروپا و چهار کشور غیرعضو یعنی ایسلند، نروژ، سوئیس و لیختن‌اشتاین. بلغارستان و رومانی از ابتدای ۲۰۲۵ عضو کامل شده‌اند. ایرلند خارج از شنگن است و قبرس هنوز عضو کامل نشده، پس برای این دو کشور ویزای جداگانه لازم است.

انواع ویزای شنگن

• ویزای نوع A (ترانزیت فرودگاهی): فقط برای عبور از بخش بین‌المللی فرودگاه، بدون ورود به خاک کشور.
• ویزای نوع C (کوتاه‌مدت): همان ویزای شنگن رایج برای گردشگری، دیدار اقوام، سفر تجاری، شرکت در نمایشگاه و دوره‌های کوتاه. این ویزا یک‌بار ورود، دوبار ورود یا مولتیپل صادر می‌شود.
• ویزای نوع D (ملی): برای اقامت بیش از ۹۰ روز مثل تحصیل، کار یا پیوست خانواده. این ویزا را هر کشور طبق قانون خودش صادر می‌کند و ویزای شنگن به معنای دقیق نیست. برای این مسیرها راهنمای تحصیل در اروپا و ویزای کاری اروپا را ببینید.

مسافرانی که سابقه سفر منظم دارند می‌توانند ویزای مولتیپل بلندمدت بگیرند: معمولاً ابتدا یک‌ساله، سپس دوساله و در نهایت تا پنج‌ساله. اعتبار ویزا هرگز از اعتبار گذرنامه بیشتر نمی‌شود.

قانون ۹۰/۱۸۰ روز چگونه حساب می‌شود؟

دارنده ویزای شنگن حداکثر ۹۰ روز در هر دوره ۱۸۰ روزه می‌تواند در منطقه بماند. این دوره «متحرک» است: در هر روز از اقامت، ۱۸۰ روز قبل را نگاه می‌کنند و مجموع روزهای حضور شما در همه کشورهای شنگن نباید از ۹۰ بیشتر شود. روز ورود و روز خروج هر دو شمرده می‌شوند.

مدارک لازم برای ویزای شنگن

فهرست دقیق را سفارت هر کشور اعلام می‌کند، ولی هسته مدارک در همه کشورها یکسان است:

• فرم درخواست تکمیل و امضاشده و عکس جدید مطابق استاندارد.
• گذرنامه با حداقل سه ماه اعتبار پس از تاریخ خروج از شنگن، دو صفحه سفید و صدور در ده سال اخیر.
• بیمه مسافرتی درمانی معتبر در کل منطقه شنگن با پوشش حداقل ۳۰٬۰۰۰ یورو برای درمان اورژانسی، بستری و بازگرداندن به کشور.
• مدرک هدف سفر: رزرو هتل یا دعوت‌نامه، برنامه سفر و رزرو بلیت رفت و برگشت.
• مدارک تمکن مالی: گردش حساب چندماهه، گواهی موجودی و در صورت وجود، اسناد ملکی.
• مدارک شغلی و وابستگی به ایران: گواهی اشتغال، فیش حقوقی و سابقه بیمه، جواز کسب یا روزنامه رسمی شرکت، گواهی تحصیل برای دانشجویان.
• ترجمه رسمی مدارک به زبان مورد قبول سفارت.

در اولین درخواست، اثر انگشت و عکس بیومتریک گرفته می‌شود. این اثر انگشت تا ۵۹ ماه در سامانه ویزا می‌ماند و در درخواست‌های بعدی معمولاً دوباره گرفته نمی‌شود.

هزینه ویزای شنگن و زمان بررسی

هزینه درخواست در صورت رد شدن ویزا برگردانده نمی‌شود. کارمزد مرکز دریافت مدارک (مثل VFS Global یا TLScontact)، هزینه بیمه و ترجمه هم جداست. برای برآورد کل بودجه سفر و مهاجرت، راهنمای هزینه‌های مهاجرت را بخوانید.

مراحل اخذ ویزای شنگن برای ایرانی‌ها

1. انتخاب سفارت درست: کشور مقصد اصلی؛ اگر چند مقصد دارید، کشوری که بیشترین اقامت را در آن دارید و در صورت برابری، کشور اولین ورود.
2. گرفتن وقت: از سفارت یا مرکز دریافت مدارک طرف قرارداد همان کشور. در فصل‌های شلوغ نوبت‌ها زود پر می‌شود، پس از چند ماه قبل برنامه‌ریزی کنید.
3. آماده‌سازی و ترجمه مدارک: مدارک را با هدف سفر هماهنگ بچینید؛ برنامه سفر، رزروها و موجودی حساب باید با هم بخوانند.
4. مراجعه حضوری و بیومتریک: تحویل مدارک، انگشت‌نگاری و پرداخت هزینه.
5. انتظار برای تصمیم: سفارت ممکن است مدرک تکمیلی یا مصاحبه بخواهد.
6. دریافت گذرنامه: تاریخ‌ها، تعداد ورود و مدت اقامت روی برچسب را همان لحظه کنترل کنید.

سامانه EES و ETIAS؛ چه چیزی در مرز عوض شده است؟

سامانه ورود و خروج اتحادیه اروپا (EES) از ۱۰ آوریل ۲۰۲۶ در همه گذرگاه‌های مرزی شنگن به‌طور کامل اجرا می‌شود. در این سامانه به‌جای مهر زدن گذرنامه، تاریخ ورود و خروج، تصویر چهره و اثر انگشت مسافران غیراروپایی به‌صورت الکترونیکی ثبت می‌شود. این سامانه هم برای مسافران دارای ویزا و هم برای مسافران معاف از ویزا اجرا می‌شود و روزهای اقامت را خودکار می‌شمارد.

مجوز ETIAS فقط برای شهروندان کشورهایی است که برای شنگن ویزا لازم ندارند. مسافر ایرانی که ویزای شنگن می‌گیرد به ETIAS نیازی ندارد.

دلایل رایج ریجکتی ویزای شنگن

• روشن نبودن هدف سفر یا ناهماهنگی میان برنامه سفر، رزروها و مدارک.
• ناکافی بودن تمکن مالی یا واریز ناگهانی مبلغ بزرگ بدون توضیح منبع.
• قانع نشدن افسر از بازگشت متقاضی، به‌دلیل ضعف مدارک شغلی و وابستگی به ایران.
• بیمه نامعتبر، رزرو غیرقابل استعلام یا مدرک نادرست.
• سابقه اقامت بیش از حد مجاز یا ریجکتی توضیح‌داده‌نشده.

در صورت رد شدن، سفارت دلیل را در فرم استاندارد اعلام می‌کند. جزئیات هر دلیل و راه رفع آن را در راهنمای دلایل ریجکتی ویزا و رفع ریجکتی ویزای شنگن آورده‌ایم.

سوالات متداول درباره ویزای شنگن