بهترین شهرهای هلند برای زندگی، تحصیل و کار

سؤالی که تقریباً در هر جلسه مشاوره درباره هلند می‌شنوم این است: «کجا زندگی کنیم؟» معمولاً هم پشتش یک نگرانی مشخص است. کسی که با خانواده می‌آید می‌ترسد پس‌اندازش در چند ماه اول خرج اجاره شود. دانشجو می‌ترسد پذیرش بگیرد و اتاق پیدا نکند. متخصصی که پیشنهاد کار دارد می‌پرسد آیا ارزش دارد در شهر ارزان‌تری بنشیند و هر روز با قطار رفت‌وآمد کند.

جواب من به همه این‌ها از یک نقطه شروع می‌شود: فهرست «ده شهر برتر هلند» برای تصمیم شما تقریباً بی‌فایده است. چیزی که به کارتان می‌آید این است که بدانید هر شهر برای چه کسی ساخته شده، اجاره واقعی در آن چقدر است و چه چیزی را در عمل سخت می‌کند.

پیش از مقایسه شهرها، این سه چیز را روشن کنید

اول، محل کار یا تحصیل. اگر از مسیر کار می‌آیید، کارفرما شهر را تقریباً برای شما انتخاب کرده است. حد نصاب حقوق اقامت کاری (مثلاً برای مهاجر بسیار ماهر ۳۰ سال به بالا، ۵٬۹۴۲ یورو ناخالص در ماه در نیمه دوم ۲۰۲۶) در همه شهرها یکی است، ولی اجاره نه. همان حقوق در آمستردام زندگی‌ای بسیار تنگ‌تر از انسخده یا آیندهوون می‌سازد.

دوم، زمان رفت‌وآمد. هلند کشور کوچکی است و شبکه قطار متراکمی دارد، اما این به معنی رایگان بودن رفت‌وآمد نیست. NS از ابتدای ۲۰۲۶ کرایه‌ها را به‌طور میانگین ۶٫۵۲٪ بالا برد. اینکه کارفرما هزینه رفت‌وآمد را جبران کند یا نه، به قرارداد یا CAO (پیمان دسته‌جمعی کار) شما بستگی دارد. پیش از امضای اجاره در شهری دیگر، این را از کارفرما بپرسید. جزئیات کارت و بلیت را در راهنمای حمل‌ونقل در هلند نوشته‌ام.

سوم، ثبت‌نام در شهرداری. اگر بیش از چهار ماه در هلند می‌مانید، باید ظرف پنج روز از ورود در BRP (دفتر ثبت جمعیت) شهرداری محل سکونت ثبت‌نام کنید و BSN بگیرید. یعنی نشانی شما همان شهری است که در آن ثبت می‌شوید و خیلی از کارهای بعدی، از بیمه تا حساب بانکی، به آن گره خورده است. این مراحل را در راهنمای BSN، DigiD و بیمه سلامت توضیح داده‌ام.

اجاره در شهرهای اصلی: عددها چه می‌گویند

بیشترین فشار مالی سال اول اجاره است. Pararius، یکی از بزرگ‌ترین سایت‌های آگهی اجاره، هر سه‌ماهه میانگین اجاره هر متر مربع را برای خانه‌هایی منتشر می‌کند که واقعاً در بخش آزاد اجاره رفته‌اند. ارقام سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ (منتشرشده در ژوئیه ۲۰۲۶):

ستون آخر را خودم از ضرب میانگین در ۵۰ متر به دست آورده‌ام تا تصور ملموس‌تری داشته باشید؛ خانه واقعی بسته به محله، مبله بودن و قبوض می‌تواند کاملاً متفاوت باشد. این ارقام فقط آگهی‌های بخش آزاد در یک سایت را نشان می‌دهد، نه اجاره مسکن اجتماعی یا قراردادهای قدیمی‌تر. روند هم مهم است: در همین گزارش اجاره هر متر در آیندهوون نسبت به سال قبل ۱۱٫۹٪ و در هوفدورپ ۱۶٫۸٪ بالا رفته، در حالی که اوترخت تقریباً ثابت مانده (۰٫۷٪).

از ژوئیه ۲۰۲۴ قانون Wet betaalbare huur برای بخش بزرگی از خانه‌های میان‌قیمت سقف اجاره بر اساس امتیاز خانه تعیین کرده است. این یعنی اگر خانه‌ای پیدا کردید که امتیازش در محدوده میانی است ولی اجاره‌اش بالاتر از سقف، امکان پیگیری دارید. شرایط قرارداد، ودیعه و کلاهبرداری‌های رایج را در راهنمای اجاره مسکن در هلند نوشته‌ام.

آمستردام: بیشترین فرصت، سخت‌ترین مسکن

آمستردام و اطرافش، از جمله منطقه فرودگاه اسخیپول، بیشترین تمرکز شرکت‌های بین‌المللی، دفاتر منطقه‌ای و شرکت‌های فناوری را دارد. برای کسی که در فناوری اطلاعات، بازاریابی بین‌المللی یا خدمات مالی کار می‌کند، احتمال پیدا کردن محیط انگلیسی‌زبان در آمستردام بیشتر است.

هزینه این فرصت، مسکن است. آمستردام گران‌ترین بازار اجاره کشور است و رقابت برای هر آگهی شدید. بسیاری از کسانی که در آمستردام کار می‌کنند در آمستلفین، هارلم، هوفدورپ یا حتی آلمیره زندگی می‌کنند. ولی همان‌طور که جدول نشان می‌دهد، اطراف آمستردام هم دیگر ارزان نیست و هوفدورپ در یک سال جهش زیادی داشته است.

چیزی که به متقاضیانم توضیح می‌دهم این است: آمستردام برای کسی معنا دارد که شغلش آنجاست یا درآمدش آن‌قدر هست که اجاره، بقیه زندگی را نبلعد. انتخاب آمستردام فقط به خاطر شهرت شهر، معمولاً در شش ماه اول پشیمانی می‌آورد.

روتردام: شهر کار و بندر، با تنوع بیشتر در مسکن

روتردام بزرگ‌ترین بندر اروپا را دارد و اقتصادش بیشتر حول لجستیک، تجارت، انرژی، ساخت‌وساز و خدمات مرتبط با بندر می‌چرخد. معماری مرکز شهر بعد از جنگ جهانی دوم از نو ساخته شد و حال‌وهوای شهر با آمستردام فرق دارد: کمتر توریستی و بیشتر کاری.

اجاره هر متر مربع در روتردام هنوز به‌طور محسوسی پایین‌تر از آمستردام است، ولی رشد ۷٫۸٪ در یک سال نشان می‌دهد این فاصله در حال کم شدن است. دانشگاه اراسموس هم در همین شهر است و برای دانشجویان اقتصاد و مدیریت، روتردام انتخاب طبیعی است. هزینه‌های روزمره را در هزینه زندگی در روتردام و محله‌هایی را که ایرانیان بیشتر در آن ساکن‌اند در محل سکونت ایرانیان در روتردام آورده‌ام.

لاهه: دولت، نهادهای بین‌المللی و زندگی آرام‌تر

لاهه مقر دولت و پارلمان هلند و محل سفارتخانه‌ها و شماری از نهادهای بین‌المللی، از جمله دیوان بین‌المللی دادگستری و دیوان کیفری بین‌المللی است. بازار کار آن برای حقوق‌دانان، کارشناسان سیاست‌گذاری و کارمندان سازمان‌های بین‌المللی جذاب‌تر از بقیه شهرهاست؛ هرچند بسیاری از این مشاغل شرایط استخدام خاص خودشان را دارند.

خانواده‌هایی که با من مشورت می‌کنند معمولاً لاهه را به خاطر نزدیکی به ساحل اسخفنینگن، محله‌های آرام‌تر و دسترسی به مدارس بین‌المللی در نظر می‌گیرند. اجاره متوسط هر متر در لاهه در همین گزارش کمی پایین‌تر از روتردام بوده است. دلفت و لیدن هم در فاصله کوتاهی از لاهه‌اند و برای کسانی که در یکی از این شهرها کار یا تحصیل می‌کنند، زندگی در دیگری غیرعادی نیست.

اوترخت: مرکز کشور و گره ریلی

ایستگاه مرکزی اوترخت بزرگ‌ترین گره ریلی هلند است. به همین دلیل اوترخت برای کسی که هنوز نمی‌داند شغل بعدی‌اش در کدام شهر خواهد بود، یا خانواده‌ای که یکی در آمستردام و دیگری در شهری دیگر کار می‌کند، انتخاب منطقی است. دانشگاه اوترخت هم یکی از دانشگاه‌های پژوهشی بزرگ کشور است.

اوترخت شهر ارزانی نیست و تقاضای مسکن دانشجویی و خانوادگی در آن بالاست، اما طبق همین گزارش، اجاره هر متر در یک سال گذشته تقریباً ثابت مانده است. اگر فقط بر اساس روند قیمت تصمیم بگیرید، این شهر در مقایسه با آیندهوون غافلگیری کمتری داشته است.

آیندهوون: پایتخت صنعتی و فناوری جنوب

آیندهوون مرکز منطقه‌ای است که در هلند Brainport نامیده می‌شود: خوشه‌ای از شرکت‌های فناوری پیشرفته، از جمله ASML و شرکت‌های تأمین‌کننده آن، به همراه دانشگاه صنعتی آیندهوون. برای مهندسان مکانیک، برق، مکاترونیک، نرم‌افزار و اپتیک، این منطقه یکی از جدی‌ترین بازارهای کار کشور است. وضعیت بازار کار مهندسان را در درآمد مهندسان در هلند بررسی کرده‌ام.

دو نکته را در پرونده‌های ایرانی جدی می‌گیرم. اول اینکه بخشی از فناوری‌های این منطقه مشمول کنترل صادرات و تحریم‌های اتحادیه اروپاست و استخدام در برخی نقش‌ها برای ملیت ایرانی می‌تواند بررسی بیشتری داشته باشد یا ممکن نباشد؛ این به نقش و شرکت بستگی دارد و قاعده کلی ندارد. دوم اینکه اجاره در آیندهوون در یک سال تقریباً ۱۲٪ رشد کرده است؛ «ارزان‌تر از آمستردام» هنوز درست است، ولی «ارزان» دیگر نه. محله‌ها را در محل سکونت ایرانیان در آیندهوون آورده‌ام.

شهرهای دانشگاهی: دلفت، لیدن، خرونینگن، انسخده، واخنینگن و ماستریخت

برای دانشجو، شهر را دانشگاه تعیین می‌کند. ولی کیفیت زندگی دانشجویی در این شهرها خیلی فرق دارد:

• دلفت و لیدن: شهرهای کوچک تاریخی با دانشگاه‌های قدیمی و قوی؛ دلفت در مهندسی، لیدن در علوم پایه، پزشکی و حقوق. هر دو نزدیک لاهه و روتردام‌اند و کمبود اتاق دانشجویی در آن‌ها جدی است.
• خرونینگن: شهری که بخش بزرگی از جمعیتش دانشجوست و در شمال کشور قرار دارد. فضای دانشجویی قوی دارد، ولی فاصله‌اش از شهرهای غربی را برای کار بعد از تحصیل در نظر بگیرید.
• انسخده: شهر دانشگاه توئنته در شرق، با اجاره‌ای بسیار پایین‌تر از غرب کشور. برآورد هزینه ماهانه دانشجو را با جزئیات در هزینه زندگی انسخده و خود دانشگاه را در دانشگاه توئنته نوشته‌ام.
• واخنینگن: شهری کوچک که تقریباً همه‌چیزش حول دانشگاه کشاورزی و محیط‌زیست می‌چرخد و ایستگاه قطار ندارد. جزئیات در راهنمای دانشگاه واخنینگن.
• ماستریخت: در جنوبی‌ترین نقطه کشور، نزدیک مرز بلژیک و آلمان، با دانشگاهی که برنامه‌های انگلیسی‌زبان زیادی دارد. برای زندگی دانشجویی بین‌المللی خوب است، ولی بازار کار انگلیسی‌زبان آن کوچک‌تر از غرب کشور است.

در پرونده‌هایی که بررسی کرده‌ام، دانشجویانی که از ماه‌ها قبل برای مسکن اقدام نکرده‌اند، در هر یک از این شهرها به دردسر افتاده‌اند. برخی دانشگاه‌ها برای دانشجوی غیراروپایی سال اول اتاق رزرو می‌کنند، ولی تعداد محدود است و مهلت‌ها زود بسته می‌شود. مقایسه دانشگاه‌ها را در دانشگاه‌های برتر هلند ببینید.

مقایسه در یک نگاه

اشتباه‌هایی که بیشتر از همه می‌بینم

امضای اجاره از ایران بدون دیدن خانه. بیشتر کلاهبرداری‌های اجاره در هلند همین‌جا اتفاق می‌افتد: آگهی جذاب، صاحبخانه‌ای که «خارج از کشور است» و درخواست پیش‌پرداخت. تا وقتی خانه یا دست‌کم بازدید تصویری زنده و مدارک مالکیت را ندیده‌اید، پولی نفرستید.

انتخاب شهر پیش از پیدا کردن کار. اگر هنوز پیشنهاد کار ندارید، بستن قرارداد اجاره در یک شهر مشخص ریسک است. اول بازار کار رشته خودتان را بسنجید؛ ابزارهای جست‌وجو را در کاریابی در هلند آورده‌ام.

قضاوت شهر با آمار قدیمی. بسیاری از جدول‌های «اجاره در شهرهای هلند» که در اینترنت دست‌به‌دست می‌شود چند سال قدیمی است. در دو سال گذشته هم قانون اجاره تغییر کرده و هم قیمت‌ها. پیش از تصمیم، ارقام تازه را ببینید.

هیچ‌کدام از این شهرها برای همه بهترین نیست. کسی که در آمستردام خوشحال است، شاید در واخنینگن خفه شود و برعکس. اگر شغل، بودجه و ترکیب خانواده‌تان را کنار هم بگذارید، معمولاً انتخاب به دو شهر محدود می‌شود و از آنجا تصمیم ساده‌تر است.

سوالات متداول