هزینه زندگی انسخده

سؤالی که تقریباً هر دانشجوی پذیرفته‌شده در توئنته از من می‌پرسد این است: «با حدود هزار و دویست یورو در ماه در انسخده زندگی‌ام می‌گذرد یا نه؟» پشت این سؤال معمولاً یک نگرانی بزرگ‌تر هست. خانواده در ایران قرار است هر ماه پول بفرستد، نرخ ارز ثابت نیست و هیچ‌کس نمی‌خواهد ماه ششم وسط ترم بفهمد حساب‌ها اشتباه بوده.

جواب کوتاه این است که بله، با برنامه‌ریزی می‌گذرد، ولی حاشیه خطا زیاد نیست. جواب دقیق‌تر به این بستگی دارد که کجا بخوابید، چه بیمه‌ای داشته باشید و آیا کار می‌کنید یا نه. در ادامه همین سه متغیر را باز می‌کنم.

عددی که IND می‌خواهد با هزینه واقعی شما یکی نیست

برای صدور اقامت تحصیلی، دانشگاه به‌عنوان اسپانسر از شما می‌خواهد نشان دهید پول زندگی یک سال را دارید. مبنای این مبلغ «نُرم تحصیلی» (studienorm) است که IND هر سال اول ژانویه به‌روز می‌کند. برای ۱ ژانویه تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶، این رقم برای دانشگاه (WO) و HBO ماهانه ۱٬۱۳۰٫۷۷ یورو و برای MBO ماهانه ۹۲۸٫۵۸ یورو است. برای یک سال، یعنی دوازده برابر، حدود ۱۳٬۵۷۰ یورو برای دانشجوی دانشگاه.

چیزی که همیشه به متقاضیانم توضیح می‌دهم این است که این عدد حداقل قانونی است، نه بودجه پیشنهادی. IND با آن می‌سنجد که آیا پرونده شما قابل قبول است. اینکه با همین مبلغ در انسخده راحت زندگی کنید یا نه، سؤال دیگری است. دانشگاه‌ها برای اثبات این مبلغ روش‌های متفاوتی دارند؛ بعضی صورت‌حساب بانکی می‌پذیرند و بعضی می‌خواهند پول پیش از صدور ویزا به حساب خود دانشگاه واریز شود و بعد از رسیدن، به شما برگردانده شود. روش دانشگاه خودتان را پیش از هر اقدامی از دفتر پذیرش بپرسید، به‌خصوص اگر انتقال پول از ایران برایتان زمان‌بر است.

بودجه ماهانه یک دانشجو در انسخده

دانشگاه توئنته برآوردی از هزینه ماهانه دانشجو منتشر کرده که بر داده‌های Nibud، مؤسسه ملی اطلاعات مالی خانوار هلند، تکیه دارد. این جدول بهترین نقطه شروع است، به شرطی که بدانید هر ردیف میانگین است و زندگی شما ممکن است در بعضی ردیف‌ها کمتر و در بعضی بیشتر باشد.

اگر این جدول را کنار نُرم IND بگذارید، فاصله حدود ۱۸۰ یورو در ماه است. در عمل، دانشجویی که در خوابگاه سال اول ساکن است، بیشتر رفت‌وآمدش با دوچرخه است و کمتر بیرون غذا می‌خورد، می‌تواند به عدد IND نزدیک شود. کسی که از ابتدا در بازار آزاد اتاق می‌گیرد یا کار می‌کند و بیمه پایه هلندی می‌خرد، معمولاً از ۱٬۳۱۱ هم بالاتر می‌رود.

یک نکته درباره حمل‌ونقل: کارت سفر رایگان دانشجویی هلند (studentenreisproduct) بخشی از کمک‌هزینه تحصیلی DUO است و دانشجوی ایرانی با اقامت تحصیلی معمولاً مشمول آن نیست. پس سفرهای بین‌شهری با قطار را جداگانه در بودجه بگذارید. پردیس دانشگاه توئنته در حاشیه شهر است و بیشتر دانشجوها فاصله خانه تا دانشگاه را با دوچرخه طی می‌کنند.

مسکن: بزرگ‌ترین و حساس‌ترین قلم

در پرونده‌هایی که بررسی کرده‌ام، مشکل مالی سال اول کمتر از اجاره می‌آید و بیشتر از سال دوم. دلیلش این است که دانشگاه توئنته برای دانشجوی غیراروپایی تازه‌وارد که به ویزا نیاز دارد و خارج از هلند زندگی می‌کند، یک پیشنهاد مسکن تضمینی برای سال اول دارد. طبق اطلاعات دانشگاه، اجاره این اتاق‌ها حدود ۳۵۰ تا ۵۵۰ یورو و آپارتمان‌ها ۶۰۰ تا ۷۰۰ یورو در ماه است، قبوض (برق، آب، گاز) و اینترنت کابلی در آن حساب شده و بیشتر واحدها مبله‌اند.

اما همین قرارداد حداکثر یک سال است و دانشگاه صریحاً می‌گوید تمدید آن ممکن نیست. یعنی از همان ماه‌های اول باید برای سال دوم دنبال مسکن باشید، و اجاره بازار آزاد، که معمولاً مبله نیست و قبوض جداگانه دارد، می‌تواند بودجه شما را تغییر دهد.

مهلت‌ها برای ورودی سپتامبر

برای ورود در سپتامبر، دانشگاه اعلام کرده پرداخت‌ها تا ۳۰ ژوئن و ثبت‌نام برای مسکن تا ۳۱ ژوئیه باید انجام شود. برای ورودی فوریه، مهلت ثبت‌نام ۱۵ ژانویه است. دسترسی به پیشنهاد مسکن بعد از آن فعال می‌شود که دانشگاه پرداخت هزینه ویزا، شهریه و مدرک مالی شما را پردازش کرده باشد. پس تأخیر در انتقال پول از ایران مستقیماً روی مسکن شما هم اثر می‌گذارد.

سال دوم و بازار آزاد

درگاه اصلی اتاق در انسخده Roomspot است که شرکت‌های مسکن مثل De Veste، SJHT و Domijn آگهی‌هایشان را آنجا منتشر می‌کنند و برای پاسخ دادن به آگهی‌ها باید ثبت‌نام کرده باشید. بهتر است این ثبت‌نام را زود انجام دهید. برای اتاق‌هایی که آشپزخانه یا سرویس مشترک دارند، سقف اجاره با سیستم امتیازدهی تعیین می‌شود و می‌توانید با ابزار بررسی اجاره Huurcommissie ببینید اجاره پیشنهادی منطقی است یا نه. قواعد کلی قرارداد، ودیعه و ثبت نشانی را در راهنمای اجاره مسکن در هلند توضیح داده‌ام.

یک هشدار جدی: دانشگاه توئنته درباره کلاهبردارانی هشدار داده که با نام‌های ساختگی خود را صاحبخانه معرفی می‌کنند و ودیعه را به حساب خارج از هلند می‌خواهند. پیش از دیدن خانه یا قرارداد معتبر، پولی منتقل نکنید و در صورت تردید با میز راهنمای مستأجران شهرداری انسخده تماس بگیرید.

بیمه سلامت: جایی که بودجه ناگهان تغییر می‌کند

دانشجویی که فقط درس می‌خواند، معمولاً می‌تواند با بیمه خصوصی دانشجویی در هلند بماند. ردیف ۶۰ یورویی جدول بالا به همین حالت اشاره دارد. وضعیت وقتی عوض می‌شود که کار حقوق‌بگیری شروع کنید. در این حالت، به‌طور معمول بیمه پایه هلندی (basisverzekering) برای شما اجباری می‌شود.

طبق دولت هلند، میانگین حق بیمه پایه در ۲۰۲۶ سالانه ۱٬۸۸۴ یورو، یعنی حدود ۱۵۷ یورو در ماه است. کنار آن «ریسک شخصی» (eigen risico) هم وجود دارد که در ۲۰۲۶، ۳۸۵ یورو است. یعنی بخشی از هزینه‌های درمانی را تا این سقف سالانه خودتان می‌پردازید. ویزیت پزشک عمومی از این قاعده مستثناست.

در مقابل، کسی که بیمه پایه هلندی دارد و درآمدش پایین است، ممکن است «کمک‌هزینه بیمه» (zorgtoeslag) بگیرد. برای یک نفر در ۲۰۲۶، سقف این کمک حدود ۱۲۹ یورو در ماه و سقف درآمد سالانه ۴۰٬۸۵۷ یورو است. دارنده بیمه خصوصی دانشجویی این کمک را نمی‌گیرد. من همیشه توصیه می‌کنم پیش از درخواست هر کمک‌هزینه دولتی، اثر آن را بر اقامت خودتان بررسی کنید، چون پاسخ به نوع اقامت و وضعیت مالی شخصی شما بستگی دارد. توضیح بیشتر درباره بیمه و شماره BSN را در راهنمای BSN، DigiD و بیمه سلامت نوشته‌ام.

کار دانشجویی چقدر از هزینه را پوشش می‌دهد

دانشجوی غیراروپایی با اقامت تحصیلی می‌تواند در طول سال حداکثر ۱۶ ساعت در هفته کار کند، یا فقط در ماه‌های ژوئن، ژوئیه و اوت تمام‌وقت. کارفرما باید برای شما مجوز کار (TWV) از UWV بگیرد و حقوق باید متناسب با بازار باشد. کار به‌صورت خوداشتغال قواعد جداگانه‌ای دارد.

تجربه من این است که درآمد کار دانشجویی را نباید پایه بودجه سال اول گذاشت. پیدا کردن کار بدون زبان هلندی در شهری مثل انسخده همیشه آسان نیست، گرفتن TWV زمان می‌برد و همان‌طور که گفتم، شروع کار معمولاً هزینه بیمه را بالا می‌برد. IND هم انتظار دارد هر سال دست‌کم ۵۰ درصد واحدهای درسی را بگذرانید؛ کاری که درس را عقب بیندازد، خود اقامت را در معرض خطر قرار می‌دهد. بهتر است کار را درآمد تکمیلی ببینید، نه منبع اصلی.

اگر با خانواده یا برای کار به انسخده می‌آیید

برای کسی که برای کار به انسخده می‌آید یا خانه مستقل اجاره می‌کند، چند هزینه به ردیف‌های بالا اضافه می‌شود که دانشجوی خوابگاهی معمولاً آن‌ها را نمی‌بیند. مهم‌ترینشان مالیات‌های شهری است. طبق تعرفه‌های ۲۰۲۶ که GBTwente برای شهرداری انسخده منتشر کرده، بخش ثابت «عوارض پسماند» (afvalstoffenheffing) برای هر خانوار ۲۶۴٫۸۴ یورو در سال و «عوارض فاضلاب» (rioolheffing) ۳۰۱٫۴۴ یورو در سال است. در اتاق‌های اجاره‌ای، این هزینه‌ها گاهی در اجاره یا هزینه خدمات حساب شده‌اند؛ قرارداد را دقیق بخوانید.

اگر دانشجو هستید و می‌خواهید همسرتان همراهتان بیاید، بودجه کاملاً عوض می‌شود. همسر دانشجو طبق قواعد IND اجازه کار ندارد و درآمد لازم برای اقامت همراه هم باید جداگانه تأمین شود. این موضوع را در راهنمای ویزای همراه هلند با جزئیات توضیح داده‌ام. برای کسانی که با قرارداد کاری می‌آیند، خالص درآمد پس از مالیات مبنای بودجه است، نه رقم ناخالص؛ محاسبه آن را در مالیات بر درآمد در هلند ببینید.

هزینه‌های ماه اول را جدا حساب کنید

بیشتر برآوردها ماهانه‌اند، اما ماه اول تقریباً همیشه گران‌ترین ماه است. این اقلام را جدا از بودجه ماهانه کنار بگذارید:

یک موضوع عملی هم هست که در برآوردهای رسمی دیده نمی‌شود: انتقال پول از ایران. به‌خاطر تحریم‌ها، باز کردن حساب بانکی و انتقال منظم پول برای ایرانی‌ها ممکن است با بررسی بیشتر و تأخیر همراه باشد. بهتر است چند ماه هزینه را پیش از سفر در دسترس داشته باشید و روی انتقال ماه‌به‌ماه حساب قطعی باز نکنید. نکات حساب بانکی را در افتتاح حساب بانکی در هلند آورده‌ام.

اگر هنوز بین انسخده و شهرهای دیگر مردد هستید، مقایسه با هزینه زندگی در روتردام و آشنایی با دانشگاه توئنته کمک می‌کند تصمیم را با اطلاعات کامل‌تری بگیرید.

سوالات متداول