در بررسی پرونده‌هایی که برای مهاجرت کاری به کانادا مراجعه می‌کنند، یکی از پرتکرارترین سوالاتی که مطرح می‌شود این است: «آیا راهی هست که با یک پیشنهاد شغلی واقعی، هم خودم کار کنم و هم مسیر اقامت دائم باز شود، بدون اینکه درگیر رقابت سنگین امتیازی اکسپرس انتری باشم؟» برنامه آتلانتیک دقیقاً برای همین نیاز طراحی شده؛ اما قبل از اینکه آن را گزینه‌ای ساده و بدون پیچیدگی تصور کنید، چند شرط ساختاری وجود دارد که اگر از ابتدا درست فهمیده نشوند، می‌تواند پرونده را با تاخیر یا رد مواجه کند.

برنامه آتلانتیک چیست و چه تفاوتی با برنامه‌های استانی معمول دارد؟

برنامه آتلانتیک یک مسیر مهاجرتی کارفرما-محور است که به کارفرمایان چهار استان نوا اسکوشیا، نیوبرانزویک، جزیره پرنس ادوارد و نیوفاندلند و لابرادور اجازه می‌دهد نیروی کار خارجی را مستقیماً برای مشاغل مورد نیاز خود استخدام کنند، بدون اینکه نیاز به ارزیابی تاثیر بازار کار یعنی LMIA داشته باشند. این یکی از مهم‌ترین امتیازهای این برنامه نسبت به مسیرهای معمول اجازه کار است، چون معمولاً گرفتن LMIA یکی از زمان‌برترین و پرهزینه‌ترین مراحل برای کارفرماست.

چیزی که معمولاً باعث اشتباه می‌شود، قاطی کردن این برنامه با برنامه‌های نامزدی استانی معمول یعنی PNP هر استان است. برنامه نامزدی نوا اسکوشیا، برای مثال، برنامه‌ای جداست که خودش جریان‌های مختلفی مثل اولویت‌های بازار کار یا جریان پزشکان دارد و با سهمیه و فرآیند رقابتی خاص خودش کار می‌کند. برنامه آتلانتیک اما یک چارچوب مستقل فدرال-استانی است که در هر چهار استان به یک شکل اجرا می‌شود و تاییدیه استانی آن را «نامزدی» یا nomination نمی‌نامند بلکه «تاییدیه» یا endorsement می‌خوانند. این تفاوت واژگانی، تفاوت حقوقی هم دارد؛ تاییدیه AIP معمولاً به‌صورت مستقل از پروفایل اکسپرس انتری و بدون افزودن ۶۰۰ امتیاز ویژه نامزدی استانی CRS پردازش می‌شود، چون مسیر درخواست اقامت دائم آن عموماً به‌صورت مستقیم و جدا از استخر اکسپرس انتری انجام می‌شود.

سه دسته شغلی در برنامه آتلانتیک

برنامه آتلانتیک بر اساس سطح مهارت شغل پیشنهادی، به سه زیرمجموعه تقسیم می‌شود. فهمیدن این‌که شغل پیشنهادی شما در کدام دسته قرار می‌گیرد، نقطه شروع هر ارزیابی واقعی است.

برنامه نیروی کار ماهر آتلانتیک

این مسیر برای مشاغلی است که در سامانه طبقه‌بندی مشاغل کانادا (NOC بر مبنای سطح TEER) در سطح‌های صفر، یک، دو یا سه قرار می‌گیرند؛ یعنی از مشاغل مدیریتی گرفته تا مشاغلی که نیاز به مدرک دانشگاهی یا تحصیلات کالج و تجربه فنی دارند.

برنامه نیروی کار نیمه‌ماهر آتلانتیک

این مسیر مخصوص مشاغل سطح TEER چهار است، اما نکته‌ای که باید دقت شود این است که همه مشاغل این سطح واجد شرایط نیستند؛ فقط فهرست محدودی از مشاغل که هر استان بر اساس نیاز واقعی بازار کار خود اعلام می‌کند در این دسته قرار دارند. مشاغلی مانند برخی سمت‌های خدماتی و حمل‌ونقل که در متن‌های قدیمی‌تر دیده می‌شوند، نمونه‌ای از همین دسته‌اند، اما فهرست دقیق باید از منبع رسمی استان مربوطه در سال جاری استعلام شود، چون سالانه به‌روزرسانی می‌شود.

برنامه فارغ‌التحصیلان بین‌المللی آتلانتیک

این مسیر برای کسانی است که یک برنامه تحصیلی حداقل دو ساله را در یکی از موسسات آموزشی عمومی واقع در همان چهار استان آتلانتیک گذرانده‌اند. نکته مهم این دسته این است که برخلاف دو مسیر دیگر، نیازی به تجربه کاری قبلی نیست؛ اما در عوض شرط اقامت و حضور تحصیلی فرد در همان استان در بازه زمانی مشخصی قبل از اقدام بررسی می‌شود که باید با توجه به شرایط فعلی IRCC دقیق استعلام شود.

شرایطی که متقاضی باید احراز کند

جدا از دسته‌بندی شغلی، چند شرط عمومی برای همه متقاضیان این برنامه وجود دارد که هرکدام در عمل محدودیت‌های خاص خودشان را ایجاد می‌کنند.

تجربه کاری برای دو دسته نیروی ماهر و نیمه‌ماهر معمولاً حداقل یک سال سابقه کار تمام‌وقت، یا معادل پاره‌وقت آن، در پنج سال گذشته و در شغلی مرتبط با همان سطح یا سطح بالاتر از شغل پیشنهادی است. این یعنی اگر پیشنهاد شغلی‌تان در یک حوزه کاملاً متفاوت از سابقه کاری قبلی‌تان باشد، باید قبل از هر اقدامی بررسی کنید که آیا این تجربه از نظر رسمی «مرتبط» تلقی می‌شود یا نه؛ این ارزیابی را افسر پرونده انجام می‌دهد، نه خود متقاضی یا کارفرما.

سطح زبان انگلیسی یا فرانسه برای همه دسته‌ها حداقل در سطح معینی از چارچوب زبانی کانادایی یا همان CLB باید اثبات شود. تحصیلات متقاضی اگر خارج از کانادا اخذ شده باشد، باید معادل‌سازی شود؛ یعنی از طریق یک سازمان معتبر ارزیابی مدرک تحصیلی یا ECA تایید شود که آن مدرک با چه سطحی از نظام آموزشی کانادا برابری می‌کند.

تمکن مالی هم یکی از بخش‌هایی است که باید با دقت بررسی شود. مبلغ لازم بر اساس جدول حداقل درآمد کافی یا LICO و بسته به تعداد اعضای خانواده تعیین می‌شود و این اعداد هر سال تغییر می‌کنند. من در اینجا عمداً از ذکر یک رقم ثابت خودداری می‌کنم، چون هر عددی که اینجا بیاورم ممکن است با جدول به‌روز IRCC در زمان مطالعه شما همخوانی نداشته باشد؛ پیش از اقدام حتماً باید جدول فعلی را از منبع رسمی استعلام کنید. نکته‌ای که عملاً اهمیت زیادی دارد این است که این تمکن مالی باید از منابع قابل اثبات و قابل ردیابی باشد؛ وام یا قرض موقت برای نشان دادن موجودی حساب معمولاً در بررسی پرونده قابل شناسایی است و ریسک رد درخواست را بالا می‌برد.

نقش کارفرمای تعیین‌شده و الزام برنامه تطبیق اسکان

چیزی که معمولاً در توضیحات ساده‌شده این برنامه نادیده گرفته می‌شود، و به نظر من مهم‌ترین بخش عملیاتی کل فرآیند است، همین جاست. کارفرمایی که می‌خواهد از طریق این برنامه نیروی خارجی استخدام کند، باید از قبل در فهرست کارفرمایان تعیین‌شده یا designated employer همان استان ثبت‌نام و تایید شده باشد. صرف داشتن یک شرکت فعال در نوا اسکوشیا یا نیوبرانزویک به معنای واجد شرایط بودن برای این برنامه نیست.

علاوه بر پیشنهاد شغلی معتبر، کارفرما موظف است برای متقاضی و خانواده همراه او یک برنامه تطبیق اسکان یا Settlement Plan تهیه کند. این برنامه معمولاً با همکاری یک سازمان ارائه‌دهنده خدمات اسکان که توسط استان معرفی شده تنظیم می‌شود و شامل ارزیابی نیازهای فرد و خانواده‌اش برای جاافتادن در جامعه محلی، از مسکن گرفته تا مدرسه فرزندان و خدمات زبان، است. بسیاری از تاخیرهای غیرمنتظره در این مسیر، نه به خاطر رد شدن مدارک متقاضی، بلکه به دلیل ناقص بودن یا تاخیر در تنظیم همین برنامه تطبیق اسکان اتفاق می‌افتد. اگر در حال بررسی پیشنهاد شغلی از یک کارفرمای آتلانتیک هستید، یکی از اولین سوالاتی که باید از او بپرسید این است که آیا قبلاً فرآیند تنظیم برنامه تطبیق اسکان برای متقاضیان دیگر را طی کرده یا این بار اول اوست.

مراحل گام‌به‌گام از پیشنهاد شغلی تا اقامت دائم

1. دریافت پیشنهاد شغلی معتبر: از یک کارفرمای تعیین‌شده در یکی از چهار استان آتلانتیک، به‌صورت تمام‌وقت و غیرموقت.
2. تنظیم برنامه تطبیق اسکان: کارفرما با همکاری سازمان معرفی‌شده استانی این برنامه را برای شما و خانواده‌تان تهیه می‌کند.
3. دریافت تاییدیه استانی (Certificate of Endorsement): استان پس از بررسی پرونده، شغل و برنامه اسکان، این گواهی را صادر می‌کند.
4. ثبت درخواست اقامت دائم نزد IRCC: این درخواست باید ظرف مهلت تعیین‌شده از تاریخ صدور تاییدیه استانی ارسال شود؛ تاخیر در این مرحله می‌تواند منجر به باطل شدن تاییدیه شود.
5. امکان دریافت اجازه کار موقت کارفرما-محور: در کنار پردازش پرونده اقامت دائم، متقاضی می‌تواند بدون نیاز به LMIA برای یک اجازه کار موقت مرتبط با همان کارفرما اقدام کند تا زودتر از صدور اقامت دائم، کار خود را در کانادا آغاز کند.

مشاغل مورد نیاز در استان‌های آتلانتیک

هر چهار استان آتلانتیک هر سال فهرست خودشان از کارفرمایان تعیین‌شده و حوزه‌های پرتقاضا را منتشر می‌کنند؛ به همین دلیل از ارائه یک فهرست ثابت و قطعی مشاغل که ممکن است با گذشت زمان دیگر معتبر نباشد خودداری می‌کنم. اما به‌طور کلی، حوزه‌هایی که معمولاً در این استان‌ها با کمبود نیرو مواجه هستند عبارت‌اند از بهداشت و درمان به‌ویژه پرستاری و مراقبت‌های سالمندی، صنایع فرآوری غذایی و دریایی، ساخت‌وساز و مهندسی، حمل‌ونقل و لجستیک، و بخش گردشگری و مهمان‌نوازی. برای اطلاع از فهرست دقیق و به‌روز کارفرمایان تعیین‌شده، بهتر است مستقیماً به پورتال رسمی اداره مهاجرت همان استان مراجعه کنید، چون این فهرست‌ها معمولاً ماهانه یا فصلی به‌روزرسانی می‌شوند.

چیزی که پیش از تصمیم‌گیری باید در نظر بگیرید

این برنامه برای کسی که واقعاً یک پیشنهاد شغلی معتبر از کارفرمایی تعیین‌شده در دست دارد، مسیری نسبتاً مشخص و قابل برنامه‌ریزی است. اما چند محدودیت واقعی وجود دارد که باید پیش از هر تصمیمی روشن شوند. اول این‌که بدون پیشنهاد شغلی واقعی، هیچ مسیر مستقلی برای ورود به این برنامه وجود ندارد؛ برخلاف اکسپرس انتری که می‌توانید بدون جاب‌آفر وارد استخر شوید، اینجا نقطه شروع همیشه کارفرماست. دوم، اعتبار تاییدیه استانی محدود به زمان مشخصی است و تاخیر در ارسال درخواست اقامت دائم می‌تواند کل فرآیند را از نو شروع کند. سوم، پذیرش نهایی در اختیار افسر پرونده IRCC است و صرف دریافت تاییدیه استانی به معنای تضمین صدور اقامت دائم نیست؛ سوابق پرونده، صحت مدارک و نتیجه بررسی امنیتی و پزشکی هم در تصمیم نهایی تاثیرگذارند.

سوالات متداول