مالیات بر درآمد در هلند

معمولاً اولین سؤال بعد از گرفتن پیشنهاد کاری از هلند همین است: «این عدد ناخالص است؛ آخر ماه چقدر دستم را می‌گیرد؟» بعضی‌ها با شنیدن نرخ ۴۹٫۵ درصد نگران می‌شوند که نصف حقوقشان به مالیات می‌رود. بعضی دیگر از قانون ۳۰ درصد شنیده‌اند و فکر می‌کنند هر مهاجری خودبه‌خود مشمولش است. هیچ‌کدام دقیق نیست.

در این مطلب ساختار مالیات بر درآمد هلند را همان‌طور توضیح می‌دهم که برای متقاضیانم پشت میز توضیح می‌دهم: اول اینکه درآمد در کدام «باکس» می‌افتد، بعد نرخ‌ها و اعتبارها، یک محاسبه ساده با عددهای ۲۰۲۶، و در آخر چیزهایی که مخصوص کسانی است که از ایران می‌آیند. من مشاور مهاجرت هستم، نه حسابدار رسمی؛ جایی که پرونده شما پیچیده می‌شود، صریح می‌گویم که باید سراغ مشاور مالیاتی بروید.

سه باکس درآمد: هلند درآمد شما را چطور دسته‌بندی می‌کند

در هلند یک نرخ واحد برای همه درآمدها وجود ندارد. قانون مالیات بر درآمد، درآمد را به سه دسته یا «باکس» (box) تقسیم می‌کند و هر باکس قاعده خودش را دارد. کسی که فقط حقوق‌بگیر است و پس‌انداز چندانی ندارد، در عمل فقط با باکس ۱ سروکار دارد.

باکس ۲ فقط وقتی به شما مربوط می‌شود که خودتان صاحب سهم قابل‌توجهی از یک شرکت باشید، مثلاً بعد از ثبت شرکت BV در هلند. تعریف ۵ درصد شامل شرکت‌های خارجی هم می‌شود؛ یعنی سهم بالای ۵ درصد در یک شرکت ایرانی هم می‌تواند زیر این باکس برود.

نرخ‌های باکس ۱ در سال ۲۰۲۶

این جدول برای کسی است که هنوز به سن بازنشستگی دولتی (AOW) نرسیده است. عددها از صفحه نرخ‌های پیش‌پرداخت مالیات ۲۰۲۶ اداره مالیات هلند آمده است.

دو نکته که در جلسه‌ها زیاد اشتباه برداشت می‌شود. اول، این نرخ‌ها پلکانی‌اند: اگر درآمدتان ۸۰ هزار یورو باشد، فقط همان ۱٬۵۷۴ یوروی بالای پله سوم با ۴۹٫۵ درصد حساب می‌شود، نه کل حقوق. دوم، بخشی از نرخ پله‌های پایین در واقع حق بیمه‌های ملی (volksverzekeringen) است، مثل بیمه بازنشستگی دولتی؛ یعنی این عدد فقط «مالیات» به معنای ایرانی کلمه نیست.

بیمه درمان پایه در هلند جداست. آن را خودتان از یک شرکت بیمه می‌خرید و حق بیمه ماهانه‌اش از این محاسبه بیرون است. در راهنمای BSN، DigiD و بیمه سلامت جزئیاتش را آورده‌ایم.

اعتبارهای مالیاتی (heffingskortingen): بخشی که نرخ واقعی را پایین می‌آورد

اگر فقط به جدول بالا نگاه کنید، تصویر اشتباهی می‌گیرید. هلند بعد از محاسبه مالیات، مبلغی را به‌عنوان اعتبار از آن کم می‌کند. دو اعتبار اصلی برای حقوق‌بگیرها این‌هاست:

در عمل کارفرما این اعتبارها را هر ماه در کسر مالیات از حقوق (loonheffing) لحاظ می‌کند، به شرط اینکه در فرم اطلاعات شخصی بگویید «loonheffingskorting» را اعمال کند. اگر هم‌زمان دو کارفرما دارید، این گزینه را فقط برای یکی فعال کنید. در پرونده‌هایی که دیده‌ام، فعال کردن آن نزد هر دو کارفرما یکی از رایج‌ترین دلایل بدهی مالیاتی غافلگیرکننده در اظهارنامه سالانه است.

یک محاسبه ساده با عددهای ۲۰۲۶

برای اینکه عددها معنا پیدا کنند، مالیات دو حقوق سالانه را فقط با نرخ‌ها و دو اعتبار بالا حساب کرده‌ام. حق بیمه بازنشستگی کاری، کسورات شخصی، کمک‌هزینه‌ها و بیمه درمان در این محاسبه نیست؛ پس فیش حقوقی واقعی شما کمی متفاوت خواهد بود. حقوق سالانه در هلند معمولاً شامل ۸ درصد کمک‌هزینه تعطیلات (vakantiegeld) است؛ هنگام مقایسه پیشنهادها بپرسید عدد اعلام‌شده آن را دارد یا نه.

می‌بینید که با وجود نرخ‌های ۳۵ تا ۴۹ درصدی، سهم واقعی مالیات برای این دو حقوق حدود یک‌چهارم تا یک‌سوم است. همین تفاوت بین «نرخ» و «مالیات واقعی» چیزی است که همیشه به متقاضیانم توضیح می‌دهم، چون تصمیم درباره قبول یا رد یک پیشنهاد کاری را عوض می‌کند.

قانون ۳۰ درصد (expatregeling): چه کسی واقعاً مشمول آن است

قانون ۳۰ درصد به کارفرما اجازه می‌دهد تا ۳۰ درصد از حقوق کارمندی را که از خارج جذب کرده، به‌صورت کمک‌هزینه معاف از مالیات پرداخت کند. این امتیاز برای مهاجر ماهر بزرگ است، اما شرط‌هایش سخت‌گیرانه‌تر از آن است که معمولاً گفته می‌شود. طبق صفحه اداره مالیات هلند:

نکته‌ای که در بررسی پرونده‌ها بارها دیده‌ام: شرط حداقل حقوق روی حقوق مشمول مالیات پس از کسر کمک‌هزینه سنجیده می‌شود، نه روی کل حقوق. یعنی برای گرفتن ۳۰ درصد کامل در ۲۰۲۶، حقوق کل باید حدود ۶۸٬۶۰۰ یورو یا بیشتر باشد. در حقوق‌های پایین‌تر، کارفرما می‌تواند کمک‌هزینه را کمتر از ۳۰ درصد تعیین کند تا بخش مشمول مالیات بالای حد بماند. مثلاً با حقوق ۶۰ هزار یورو، حداکثر حدود ۱۲ هزار یورو می‌تواند معاف باشد، نه ۱۸ هزار. جزئیات محاسبه و شرایط را در راهنمای قانون ۳۰٪ هلند آورده‌ایم.

برای مقایسه: با حقوق ۸۰ هزار یورو و ۳۰ درصد کامل، مبلغ مشمول مالیات ۵۶ هزار یورو می‌شود و با همان روش ساده بالا، مالیات از حدود ۲۶٬۱۰۰ به حدود ۱۳٬۹۰۰ یورو در سال پایین می‌آید. تفاوت بزرگی است و به همین دلیل ارزش دارد پیش از امضای قرارداد درباره‌اش با کارفرما صحبت کنید. کارفرما مجبور نیست این امتیاز را بدهد.

تغییر ۲۰۲۷: از ۳۰ به ۲۷ درصد

طبق اطلاعیه دولت هلند در ondernemersplein.overheid.nl، از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ حداکثر کمک‌هزینه معاف به ۲۷ درصد کاهش می‌یابد و حد نصاب حقوق هم بالاتر می‌رود. برای کسانی که پیش از ۲۰۲۴ از این امتیاز استفاده می‌کردند، قاعده انتقالی وجود دارد. رقم دقیق حد نصاب ۲۰۲۷ پس از شاخص‌گذاری سالانه اعلام می‌شود؛ اگر قراردادتان برای ۲۰۲۷ بسته می‌شود، محاسبه را با ۲۷ درصد انجام دهید تا غافلگیر نشوید.

یک تفاوت دیگر هم هست که کمتر به آن اشاره می‌شود: تا ۲۰۲۴ دارندگان این امتیاز می‌توانستند برای باکس ۳ «غیرمقیم جزئی» حساب شوند و دارایی خارجی‌شان مشمول نشود. این امکان از ۲۰۲۵ حذف شده است.

باکس ۳: پس‌انداز، سرمایه‌گذاری و دارایی‌هایی که در ایران دارید

این بخش برای ایرانی‌ها اهمیت خاصی دارد. وقتی مقیم مالیاتی هلند می‌شوید، باکس ۳ همه دارایی‌های شما را در سراسر دنیا در بر می‌گیرد: حساب بانکی، سپرده، سهام، خانه دوم یا ملکی که اجاره داده‌اید، از جمله در ایران. خانه‌ای که خودتان در هلند در آن زندگی می‌کنید در باکس ۱ است، نه ۳.

باکس ۳ روی سود واقعی شما مالیات نمی‌گیرد؛ یک بازده فرضی برای هر نوع دارایی در نظر می‌گیرد. طبق Belastingdienst برای ۲۰۲۶، معافیت پایه ۵۹٬۳۵۷ یورو برای هر نفر است، بازده فرضی سپرده بانکی ۱٫۲۸ درصد (رقم موقت)، سرمایه‌گذاری‌ها و سایر دارایی‌ها ۶ درصد و بدهی‌ها ۲٫۷۰ درصد است و روی بازده محاسبه‌شده ۳۶ درصد مالیات گرفته می‌شود. اگر بتوانید نشان دهید بازده واقعی‌تان کمتر بوده، قانون جدید امکان استناد به بازده واقعی را داده است؛ این بخش فنی است و برای آن حتماً با مشاور مالیاتی صحبت کنید.

چیزی که در جلسه‌ها باید صریح بگویم: هلند با ایران پیمان جلوگیری از مالیات مضاعف ندارد. وب‌سایت NetherlandsWorldwide فهرست کشورهای طرف پیمان را منتشر کرده و ایران در آن نیست. هلند برای برخی درآمدهای خارجی قاعده یک‌جانبه برای کاهش مالیات مضاعف دارد، اما اینکه درآمد اجاره یا سود بانکی شما در ایران دقیقاً چطور حساب می‌شود، به جزئیات پرونده بستگی دارد. اعلام نکردن دارایی خارجی هم گزینه نیست؛ جریمه‌های هلند برای دارایی پنهان خارجی سنگین است.

ارزش‌گذاری دارایی ایرانی با نرخ ارز هم در عمل سؤال‌برانگیز است. نرخ رسمی و بازار آزاد فاصله زیادی دارند و اداره مالیات هلند برای این موضوع راهنمای مخصوص ایران ندارد. پیشنهاد من این است که روش محاسبه‌تان را مستند نگه دارید و سال به سال یکسان عمل کنید.

اگر خوداشتغال (ZZP) هستید

سود کسب‌وکار شخصی هم در باکس ۱ است، اما کسورات خودش را دارد. طبق Belastingdienst، کسر خوداشتغالی (zelfstandigenaftrek) در ۲۰۲۶ برابر ۱٬۲۰۰ یورو است و برای شروع‌کننده‌ها کسر اضافه ۲٬۱۲۳ یورویی (startersaftrek) به آن اضافه می‌شود. شرط معمول این کسورات، حداقل ۱٬۲۲۵ ساعت کار در سال برای کسب‌وکار است. از ۲۰۲۶ هم سود این کسورات حداکثر با نرخ ۳۷٫۵۶ درصد حساب می‌شود، حتی اگر درآمدتان در پله بالاتر باشد.

این کسر سال‌به‌سال کمتر شده؛ پس در مقایسه خوداشتغالی با استخدام، روی کسورات حساب زیادی باز نکنید. برای اقامت از این مسیر هم شرایط جداگانه‌ای لازم است که در راهنمای ZZP هلند توضیح داده‌ایم.

اظهارنامه مالیاتی سال اول: فرم M

سالی که به هلند می‌آیید، فقط بخشی از سال را در هلند زندگی کرده‌اید. برای همین اظهارنامه آن سال با اظهارنامه عادی فرق دارد و «فرم M» نام دارد. طبق Belastingdienst، این اظهارنامه را می‌توانید آنلاین در Mijn Belastingdienst با DigiD ثبت کنید یا فرم کاغذی M همان سال را درخواست کنید. اداره مالیات تا سه سال برای صدور برگ نهایی وقت دارد و معمولاً ظرف حدود سه ماه پس از ثبت، نتیجه را اعلام می‌کند.

از سال دوم، اظهارنامه عادی را معمولاً تا ۱ مه سال بعد ثبت می‌کنید و در صورت نیاز می‌توانید تمدید مهلت بگیرید. اگر در ماه‌های اول هنوز DigiD ندارید، اولویت را به گرفتن BSN و DigiD بدهید، چون تقریباً همه کارهای مالیاتی و کمک‌هزینه‌ها از این مسیر انجام می‌شود.

یک هشدار عملی درباره کمک‌هزینه‌ها (toeslagen) مثل کمک‌هزینه بیمه درمان یا کمک‌هزینه اجاره: این‌ها بر اساس برآورد درآمد سالانه پرداخت می‌شوند. کسی که در سال اول فقط چند ماه در هلند کار کرده ولی درآمد سالانه‌اش را کم برآورد کرده، ممکن است بعداً مجبور به بازپرداخت شود. برآورد را واقع‌بینانه وارد کنید و هر تغییری را به‌موقع اعلام کنید. اگر هنوز دنبال خانه هستید، راهنمای اجاره مسکن در هلند را هم ببینید.

سوالات متداول