مهاجرت از راه خوداشتغالی و فریلنسری

کار آزاد جذاب به نظر می‌رسد: کار با مشتری خارجی، انتخاب پروژه و آزادی مکان. اما مهاجرت از این مسیر ساده نیست، چون اداره مهاجرت باید مطمئن شود درآمد پایدار دارید و بار مالی روی دولت نیستید. هر کشور هم شرایط خودش را دارد و بعضی اصلاً چنین مسیری ندارند.

فرق فریلنسر و خوداشتغال چیست؟

در بیشتر کشورها دو دسته وجود دارد و قانون هر کدام را جدا می‌بیند:

اینکه شغل شما در کدام دسته می‌افتد، گاهی نظر اداره مهاجرت و اداره مالیات را می‌طلبد. برای برنامه‌نویسان مرز بین فریلنسر و کسب‌وکار همیشه روشن نیست، پس قبل از درخواست از متخصص یا اداره مربوط بپرسید.

آلمان، مجوز فریلنسری

بر اساس پورتال رسمی Make it in Germany، برای مجوز اقامت فریلنسری باید ثابت کنید می‌توانید کار را تأمین مالی کنید و زندگی خود را بگذرانید و مجوز لازم حرفه‌تان را دارید. مدارک رایج شامل فرم درخواست، گذرنامه معتبر، طرح کسب‌وکار و مدرک بیمهٔ درمانی است. اگر بیش از ۴۵ سال دارید، باید نشان دهید پس‌انداز بازنشستگی کافی دارید. ارائه توصیه‌نامه‌ها و مدارک تجربه هم توصیه می‌شود.

مجوز اول حداکثر سه سال است و می‌توان آن را تمدید کرد، اگر کار شما هزینه‌های شما و خانواده را تأمین کند. پس از پنج سال امکان دریافت اجازهٔ اقامت دائم هست. هزینهٔ ویزا ۹۰ یورو و هزینهٔ مجوز اقامت حداکثر ۱۰۰ یورو و اقامت دائم حداکثر ۱۴۷ یورو ذکر شده است. این ارقام بسته به محل و مدت متفاوت است، پس از اداره مربوط بپرسید.

برای مجوز خوداشتغال، یعنی کسب‌وکار، سه شرط اضافی لازم است: تقاضا یا علاقهٔ اقتصادی به محصول یا خدمات شما، اثر احتمالی مثبت بر اقتصاد آلمان، و تأمین مالی از طریق سرمایه یا تعهد وام. این‌ها باید در طرح کسب‌وکار روشن شوند. فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های آلمان که در رشتهٔ خود کسب‌وکار می‌زنند از این سه شرط معافند. برای ثبت شرکت، ثبت شرکت در آلمان و استارت‌آپ آلمان را ببینید.

کشورهای دیگر

چند کشور اروپایی برای فریلنسرها مسیر مشخص دارند و در سایت ما صفحهٔ جدا برایشان هست: ویزای فریلنسری استونی، ویزای فریلنسری ایتالیا، ویزای فریلنسری چک، ویزای فریلنسری رومانی و ویزای فریلنسری بلژیک. شرط درآمد، بیمه و مدارک هر کدام فرق دارد و باید از منبع رسمی هر کشور خوانده شود.

در کانادا مسیر خوداشتغالی برای مهاجرت محدود به حوزه‌های خاص است و برای همه باز نیست. جزئیات در مهاجرت به کانادا از طریق خوداشتغالی و کارآفرینی در کانادا آمده است. برای هلند و ایرلند، اقامت از طریق کارآفرینی در هلند و اقامت از طریق کارآفرینی در ایرلند را بخوانید.

دورکاری برای شرکت خارجی چطور است؟

کار از ایران برای شرکت خارجی خودبه‌خود اقامت نمی‌دهد. اگر در کشوری ساکن شوید و از آنجا برای کارفرمای خارجی کار کنید، باید اقامت و مجوز کار یا فریلنسری داشته باشید. بعضی کشورها ویزای دورکاری دارند؛ شرایط را از منبع رسمی بخوانید و به هر ادعای «ویزای دورکاری بدون شرط» شک کنید.

درآمد ارزی و مسائل بانکی برای ایرانی‌ها بخش جداگانه‌ای است. تحریم‌ها و محدودیت‌های بانکی می‌توانند دریافت پول از مشتری خارجی را سخت کنند. قبل از اتکا بر یک درآمد ثابت از مشتری خارجی، راه دریافت پول را بسنجید.

اشتباه‌های رایج

• درخواست مجوز فریلنسری بدون مشتری یا قرارداد واقعی، فقط با این ادعا که «بازار هست».
• ارائهٔ طرح کسب‌وکار کلی و کپی‌شده که با شغل و مدارک شما همخوان نیست.
• در نظر نگرفتن بیمهٔ درمانی و مالیات در محاسبهٔ هزینه‌ها.
• اشتباه گرفتن فریلنسر با کارمندی که قرارداد کاری صوری با شرکت دارد.
• کار کردن قبل از دریافت مجوز، فقط چون مشتری منتظر است.

درباره مالیات، فریلنسرها و خوداشتغال‌ها در اکثر کشورها باید خودشان را ثبت و درآمد را اعلام کنند. در آلمان ثبت‌نام در اداره مالیات یکی از قدم‌های اولیه بعد از شروع کار است و درآمد را در گزارش سالانه اعلام می‌کنید. محاسبهٔ این هزینه‌ها از ابتدا بخشی از طرح مالی شماست.

قبل از درخواست چه کنیم؟

• ببینید شغل شما در کشور هدف در دسته‌ای قرار می‌گیرد که مجوز می‌خواهد یا نه.
• مشتری یا قرارداد واقعی داشته باشید. نامهٔ قصد همکاری مشتری معمولاً به پرونده کمک می‌کند.
• طرح کسب‌وکار را با عدد و منبع بنویسید؛ بخش درآمد پیش‌بینی‌شده با مدارک مالی شما همخوان باشد. برای شرط مالی، تمکن مالی را ببینید.
• بیمهٔ درمانی معتبر را قبل از درخواست آماده کنید.
• مدارک تحصیلی و تجربه را رسمی و ترجمه‌شده نگه دارید: ترجمه رسمی مدارک.
• به‌جای ارسال پرونده ناقص، با اداره مربوط یا متخصص مشورت کنید.

اگر هنوز مطمئن نیستید خوداشتغالی برای شما بهترین مسیر است، مقایسه با مسیر کار با پیشنهاد شغلی مفید است. دربارهٔ برنامه‌نویسان مهاجرت برنامه‌نویسان و دربارهٔ ویزای جستجوی کار ویزای جستجوی کار را ببینید. برای تصویر کلی هزینه‌ها، هزینه‌های مهاجرت راهنمای خوبی است.

سوالات متداول درباره خوداشتغالی و فریلنسری